آموزش ساخت چتبات با آیوا: از ثبتنام تا انتشار در ۷ قدم
راهنمای قدمبهقدم ساخت چتبات با آیوا: ثبتنام، هفت مرحله ویزارد با نام دقیق گزینهها، پلن لازم برای هر امکان و کارهایی که بعد از انتشار باید انجام دهید.
احتمالاً شما هم هر روز به چند سؤال تکراری جواب میدهید: ساعت کاری، هزینه ارسال، شرایط مرجوعی یا موجودی یک محصول. یک دستیار هوشمند روی سایت میتواند بخش بزرگی از این جوابها را به عهده بگیرد، اما خیلیها فکر میکنند ساختنش کار برنامهنویسهاست. در آیوا اینطور نیست. کل کار در یک ویزارد هفتقدمی انجام میشود و کنار هر قدم، پیشنمایش زنده دستیار را میبینید.
این راهنما همه مسیر را از ثبتنام تا انتشار پوشش میدهد. برای هر قدم، نام گزینهها را همانطور که در پنل میبینید آوردهایم و گفتهایم هر امکان در کدام پلن فعال است. در پایان هم توضیح دادهایم بعد از انتشار چه کارهایی انجام دهید تا دستیارتان دقیقتر و مفیدتر جواب بدهد.
این مقاله نقشه کلی کار است. هر جا بخشی جزئیات بیشتری داشته، به راهنمای مفصل همان بخش لینک دادهایم.
قبل از شروع چه چیزهایی آماده کنید؟
ساختن دستیار وقت زیادی نمیگیرد، اما کیفیت جوابها به محتوایی بستگی دارد که از قبل آماده کردهاید. پیش از ورود به ویزارد، اینها را کنار دستتان داشته باشید:
- فهرستی از سؤالهایی که مشتریها بیش از همه میپرسند. بعداً برای آزمایش دستیار هم به کارتان میآید.
- فایلهای اصلی کسبوکار، مثل کاتالوگ، شرایط ارسال و مرجوعی، قوانین و راهنماها، بهصورت PDF، Word یا متن ساده.
- فهرست محصولات یا خدمات با قیمت، ترجیحاً در یک فایل اکسل مرتب.
- نشانی صفحههایی از سایت که اطلاعات مهمی در آنها آمده است.
- رنگهای برند و فایل لوگو؛ بارگذاری لوگو در آیوا هوشمند و بالاتر فعال است.
- پنج سؤال کلیدی با جواب دقیق، برای بخش سؤالات متداول.
درباره دوره آزمایشی هم یک نکته را بدانید. نخستین چتباتی که در هر حساب میسازید، یک دوره آزمایشی رایگان ۷ روزه با مقداری اعتبار پیام و سقف ۱۰۰ هزار کاراکتر دانش دارد. این هفت روز از لحظهای شروع میشود که قدم اول ویزارد را ثبت میکنید؛ پس بهتر است محتوا را از قبل آماده کرده باشید. بعد از دوره آزمایشی، و برای چتباتهای بعدی از همان ابتدا، دستیار برای ادامه گفتگو به یکی از پلنهای آیوا آگاه، آیوا هوشمند یا آیوا ژرف نیاز دارد. قیمت بهروز پلنها را در صفحه قیمتها ببینید.
ثبتنام و ورود به آیوا
برای ساختن حساب دو راه دارید:
- با حساب باسلام: در صفحه ثبتنام دکمه «ثبتنام سریع با حساب باسلام» و در صفحه ورود دکمه «ورود / ثبتنام با باسلام» را میبینید. این راه برای غرفهداران باسلام مناسبتر است، چون حساب باسلامشان از همان ابتدا به آیوا وصل میشود.
- با ایمیل و موبایل: در صفحه «ثبت نام در آیوا» فیلدهای «آدرس ایمیل»، «شماره موبایل»، «رمز عبور» و «تکرار رمز عبور» را پر کنید. رمز را با حروف انگلیسی و قوی انتخاب کنید؛ فرم هنگام نوشتن رمز، شرطهایی مثل حداقل ۸ کاراکتر، حرف بزرگ و کوچک، عدد و کاراکتر خاص را نشان میدهد. بعد دکمه «ایجاد حساب و ارسال کد تایید» را بزنید و کد ۶ رقمیای را که برای موبایلتان پیامک میشود وارد کنید.
دفعههای بعد میتوانید با «ورود با رمز عبور» (با موبایل یا ایمیل) یا «ورود با کد فعالسازی» وارد شوید. در حالت دوم، یک کد یکبارمصرف به موبایلتان پیامک میشود.
اگر هنوز چتباتی نساخته باشید، بعد از ورود داشبورد آیوا با پیام «به آیوا خوش آمدید!» باز میشود. دکمه «اولین بات خود را بسازید» شما را به ویزارد ساخت دستیار میبرد.
ویزارد هفتقدمی در یک نگاه
ویزارد با عنوان «بیایید آیوا را برای سایت شما راهاندازی کنیم» باز میشود. نوار پیشرفت بالای صفحه هفت مرحله دارد: راهاندازی، ظاهر، دانش، سوالات، رفتار، اتصالات و انتشار. در جدول زیر میبینید در هر قدم چه کاری انجام میدهید:
| قدم | عنوان صفحه در پنل | کاری که انجام میدهید |
|---|---|---|
| ۱ | «تنظیمات اولیه دستیار» | نام، زبان، اطلاعات لازم از کاربر، توضیحات و دستورالعملها |
| ۲ | «تنظیمات ظاهری دستیار» | لوگو، رنگها، اندازه و جای دکمه چت |
| ۳ | «پایگاه دانش دستیار» | افزودن فایل، جدول، لینک سایت و پرسش و پاسخ |
| ۴ | «سوالات متداول» | ثبت حداکثر ۵ سؤال و جواب آماده |
| ۵ | «تنظیمات پاسخگویی» | لحن، مدل، طول پاسخ و چند گزینه دیگر |
| ۶ | «یکپارچهسازی» | اتصال به باسلام، گفتینو، بله، ووکامرس و سرویسهای دیگر |
| ۷ | «تبریک! دستیار شما آماده است» | گرفتن کد نصب، مستندات توسعهدهندگان یا افزونه وردپرس |
چند نکته درباره خود ویزارد:
- پیشنمایش زنده: کنار هر قدم (در موبایل، بالای آن) ویجت دستیارتان را میبینید و تغییر نام، رنگ، لوگو و سؤالات متداول بلافاصله در آن دیده میشود. از وقتی قدم اول ثبت شود، میتوانید در همین پیشنمایش سؤال بپرسید و جواب واقعی بگیرید.
- دکمهها: با «قبلی» به قدم قبل برمیگردید. در قدمهای ۱، ۲ و ۵ دکمه «ثبت و ادامه» تنظیمات را ذخیره میکند و در بقیه قدمها دکمه «بعدی» را میبینید.
- قدمهای اختیاری: قدمهای ۴، ۵ و ۶ را میتوانید با «فعلاً رد شو — بعداً تکمیل میکنم» فعلاً کنار بگذارید.
- قفل پلن: کنار امکاناتی که در پلن فعلیتان نیست، برچسب کوچکی مثل «در پلن آیوا هوشمند فعال است» میبینید.
نکته: گفتگوهای آزمایشی در پیشنمایش، گفتگوی واقعی حساب میشوند. یعنی جز جوابهای سؤالات متداول، اعتبار پیام مصرف میکنند و در آمار میزکار هم میآیند.
قدم ۱ و ۲: معرفی و ظاهر دستیار
قدم ۱: تنظیمات اولیه دستیار
این قدم هویت دستیار را میسازد و همه گزینههایش، جز شماره پشتیبانی، در همه پلنها در دسترس است:
- «نام دستیار»: پیشفرض «آیوا» است. نام برند یا کسبوکارتان را بنویسید، بدون کلمه «دستیار». دستیار خودش را نماینده همین نام میداند و همین نام بالای پنجره گفتگو دیده میشود. اگر چند چتبات دارید، نامها نباید تکراری باشند.
- «زبان پاسخ»: گزینهها «خودکار»، «فارسی»، «انگلیسی»، «عربی» و «ترکی» هستند و پیشفرض فارسی است. در حالت «خودکار»، دستیار به زبان آخرین پیام کاربر جواب میدهد و اگر کاربر زبانش را عوض کند، زبان پاسخ هم عوض میشود. خود رابط ویجت همیشه فارسی است.
- «اطلاعات ضروری»: با سه کلید «نام»، «موبایل» و «ایمیل» تعیین میکنید کاربر پیش از شروع گفتگو کدام را وارد کند. هر چه فیلد کمتری بخواهید، شروع گفتگو برای کاربر راحتتر است؛ پس فقط اطلاعاتی را بخواهید که واقعاً لازم دارید.
- «توضیحات کلی دستیار» و «دستورالعملها»: در توضیحات بنویسید کسبوکارتان چیست و دستیار قرار است چه کمکی بکند. در دستورالعملها قاعدههای رفتاری را بنویسید؛ مثلاً «وقتی درباره ارسال میپرسند، زمان تقریبی تحویل را هم بگو». هر دو فیلد منوی «انتخاب قالب آماده» دارند، با قالبهایی برای حوزههایی مثل فروشگاههای آنلاین، آموزشگاهها، سلامت و پزشکی و غرفه باسلام. متن قالب پیش از اعمال در پنجرهای باز میشود تا آن را با اطلاعات خودتان ویرایش کنید. اگر با حساب باسلام وارد شدهاید و غرفه دارید، این دو فیلد از ابتدا با قالب «غرفه باسلام» و نام غرفهتان پر شدهاند.
- «شماره تماس پشتیبانی شما» (آیوا هوشمند و بالاتر): دستیار این شماره را فقط وقتی میگوید که کاربر راه تماس بخواهد یا جواب سؤالش در محتوای شما نباشد.
با زدن «ثبت و ادامه»، دستیار ساخته میشود.
قدم ۲: تنظیمات ظاهری دستیار
در این قدم ظاهر ویجت را با برندتان هماهنگ میکنید:
- «لوگوی چتبات» (آیوا هوشمند و بالاتر): فایل PNG، JPG یا SVG تا ۳ مگابایت. لوگو روی دکمه چت و بالای پنجره گفتگو مینشیند. بدون لوگوی اختصاصی، نشان آیوا نمایش داده میشود.
- «رنگ چتبات» و «رنگ پسزمینه چت» (همه پلنها): از ۷ رنگ آماده انتخاب کنید یا کد رنگ دلخواه را وارد کنید.
- «تنظیمات دکمه چت» (همه پلنها): «اندازه دکمه چت» سه حالت کوچک، متوسط و بزرگ دارد و «موقعیت نمایش» دو حالت پایین راست و پایین چپ.
ویجت روی گوشی تمامصفحه باز میشود. برای انتخاب رنگ خوانا و نکتههای هماهنگی با برند، راهنمای شخصیسازی ظاهر ویجت چت را بخوانید.
قدم ۳ و ۴: آموزش دستیار با دانش شما
قدم ۳: پایگاه دانش دستیار
مهمترین قدم همین است، چون دستیار فقط از محتوایی جواب میدهد که اینجا اضافه میکنید. بخش «انواع محتوای قابل اضافه» چهار کارت دارد:
| کارت | چه چیزی اضافه میکند | پلن |
|---|---|---|
| «افزودن فایل» | PDF، Word با پسوند DOCX و متن ساده TXT، هر فایل تا ۵۰ مگابایت | همه پلنها |
| «افزودن جدول» | فایل اکسل XLSX یا XLS و فایل CSV | همه پلنها |
| «افزودن لینک وبسایت» | «خزش وبسایت سطح ۱» یک صفحه را میخواند؛ «خزش وبسایت سطح ۲» لینکهای یک صفحه را پیدا میکند تا انتخاب کنید کدامها خوانده شوند | سطح ۱ از آیوا آگاه، سطح ۲ از آیوا هوشمند |
| «افزودن پرسش و پاسخ» | یک سؤال با جواب مشخص | آیوا آگاه و بالاتر |
هر محتوا بعد از افزودن این وضعیتها را طی میکند: «در صف بررسی»، «در حال پردازش» و «اعمال شده». فقط محتوای «اعمال شده» در جوابها استفاده میشود و پردازش کمی زمان میبرد. اگر وضعیت محتوایی «خطا» شد، پیام خطای زیر آن را بخوانید. اگر مشکل موقتی بوده، با دکمه تلاش دوباره آن را به صف پردازش برگردانید و اگر ایراد از خود فایل است، نسخه اصلاحشده را بارگذاری کنید.
حجم دانش هر چتبات هم سقفی به کاراکتر دارد: ۱۰۰ هزار کاراکتر در دوره آزمایشی، ۲ میلیون در آیوا آگاه، ۳ میلیون در آیوا هوشمند و نامحدود در آیوا ژرف. با حذف یک محتوا، کاراکترهایش به سهمیه برمیگردد. جزئیات هر روش، از خواندن فایلهای اسکنشده تا فرق خزش سطح ۱ و ۲، در آموزش پایگاه دانش آیوا آمده است.
قدم ۴: سوالات متداول
در این قدم حداکثر ۵ سؤال و جواب ثبت میکنید. سؤال را خودتان بنویسید یا یکی از «سوالات پیشنهادی» را انتخاب کنید، جوابش را کامل بنویسید و «افزودن سؤال» را بزنید. این بخش در همه پلنها هست.
این سؤالها در ویجت بهصورت سؤال پیشنهادی به کاربر نشان داده میشوند. وقتی سؤال کاربر دقیقاً با یکی از آنها یکی باشد، مثلاً وقتی روی سؤال پیشنهادی میزند، همان جوابی که نوشتهاید بدون استفاده از هوش مصنوعی نمایش داده میشود و اعتباری مصرف نمیکند. پس این پنج جای خالی را به پرتکرارترین سؤالهایتان بدهید.
قدم ۵ و ۶: رفتار دستیار و اتصالها
قدم ۵: تنظیمات پاسخگویی
در این قدم تعیین میکنید دستیار چطور جواب بدهد:
| تنظیم | گزینهها | پلن |
|---|---|---|
| «شخصیت و لحن چتبات» | دوستانه، حرفهای، راحت، متخصص | همه پلنها |
| «مدل هوش مصنوعی» | «سریع» (پیشفرض) یا «پیشرفته» | تغییر آن از آیوا آگاه |
| «میزان انطباق پاسخ با اسناد» | کم، متوسط، زیاد | آیوا هوشمند و بالاتر |
| «حداکثر طول پاسخ» | کوتاه، متوسط، بلند | آیوا هوشمند و بالاتر |
| «RAG» | روشن یا خاموش | آیوا هوشمند و بالاتر |
| «خوشامدگویی خودکار» و «استفاده از ایموجی» | روشن یا خاموش | آیوا هوشمند و بالاتر |
«سریع» برای بیشتر سؤالهای روزمره کافی است و اعتبار کمتری مصرف میکند. «پیشرفته» برای سؤالهایی مناسب است که به استدلال بیشتری نیاز دارند و اعتبار بیشتری مصرف میکند. توضیح هر گزینه، همراه با نمونه یک سؤال که با لحنها و طولهای مختلف جواب داده شده، در راهنمای تنظیمات پاسخگویی چتبات آمده است.
قدم ۶: یکپارچهسازی
در این قدم دستیار را به کانالها و ابزارهای دیگر وصل میکنید. اگر فعلاً فقط ویجت سایت را میخواهید، میتوانید آن را رد کنید و بعداً برگردید. کارتهای بخش «انواع اتصالات» اینها هستند:
- باسلام (همه پلنها، حتی دوره آزمایشی): اگر در باسلام غرفه دارید، بعد از «اتصال حساب باسلام» دستیار محصولات غرفه را جستجو میکند، قیمت و موجودی واقعی آنها را میبیند، سفارشهای اخیر را بررسی میکند و میتواند به پیام خریداران در چت باسلام خودکار جواب بدهد.
- گفتینو (همه پلنها): با ثبت کلید API گفتینو، دستیار به گفتگوها خودکار جواب میدهد. زیر هر جواب دکمه «گفتگو با اپراتور» هست که گفتگو را به اپراتورهای شما میسپارد.
- بله (آیوا آگاه و بالاتر): با توکن رباتی که در بله ساختهاید، دستیار در پیامرسان بله هم جواب میدهد.
- ووکامرس (آیوا هوشمند و بالاتر): جستجوی محصول با قیمت و موجودی، بررسی کد تخفیف و پیگیری وضعیت سفارش برای فروشگاههای ووکامرسی.
- API یا «ابزار شخصی» (آیوا هوشمند و بالاتر): اتصال دستیار به نرمافزارهای خودتان؛ مثلاً برای استعلام وضعیت سفارش از سیستم فروش.
- فرم و رزرو (فقط آیوا ژرف): فرمهای اختصاصی و نوبتدهی با تقویم شمسی. کاربر این دو را از منوی ویجت باز میکند و فعلاً روی ویجت سایت در دسترساند. آیوا ژرف بهصورت آنلاین فروخته نمیشود و برای تهیه آن باید با واحد فروش تماس بگیرید.
قدم ۷: انتشار دستیار روی سایت
آخرین صفحه با پیام «تبریک! دستیار شما آماده است» باز میشود. در بخش «نصب در سایت» سه روش دارید:
- «HTML/JS»، برای اکثر سایتها (همه پلنها): یک تگ کوتاه
<script>که با دکمه کپی برمیدارید و در بخش<head>سایت یا درست پیش از</body>میگذارید. شناسه دستیارتان از قبل در همین کد قرار گرفته است. - «API / ویجت»، برای توسعهدهندگان (همه پلنها): شناسه دستیار (UUID) بههمراه دکمههای «مستندات api» و «مستندات ویجت».
- «PLUGIN»، برای سایتهای وردپرسی (آیوا هوشمند و بالاتر): دکمه دانلود افزونه وردپرس آیوا و سه مقداری که باید در تنظیمات افزونه وارد کنید.
پس از نصب ممکن است چند دقیقه طول بکشد تا دستیار در سایت فعال شود. جای دقیق کد در سایتهای مختلف و اشتباههای رایج نصب را در راهنمای نصب چتبات روی سایت نوشتهایم. اگر برنامهنویس دارید و میخواهید ویجت را با کد کنترل کنید، راهنمای جاوااسکریپت ویجت آیوا برای توسعهدهندگان را به او بدهید.
در همین صفحه، دکمه «رفتن به میزکار» شما را به داشبورد میبرد.
بعد از انتشار: آزمایش، میزکار و نگهداری
کار با انتشار تمام نمیشود. چند کار ساده کمک میکند دستیار از همان هفته اول درست کار کند.
آزمایش با سؤالهای واقعی. سایت را در یک پنجره تازه مرورگر باز کنید و سؤالهای فهرستتان را از دستیار بپرسید. هر سؤال را یکی دو بار با کلمات دیگر هم بپرسید. اگر دستیار گفت «اطلاعاتی در این باره در دسترسم نیست.»، یعنی جواب در پایگاه دانش نیست یا هنوز «اعمال شده» نشده است. راهحل تقریباً همیشه اضافه یا اصلاح کردن محتواست. دستیار از گفتگوها خودش یاد نمیگیرد و فقط از محتوای شما استفاده میکند.
میزکار. در داشبورد، منوی کناری چهار بخش دارد: «میزکار»، «مدیریت چتبات»، «پشتیبانی» برای ثبت تیکت نزد تیم آیوا و «مالی». در «میزکار» آمار کلیدی مثل «گفتگوهای امروز»، «متوسط زمان پاسخ» و «نرخ رضایت کاربران»، نمودار روزانه، نقشه ساعات شلوغ، فهرست فعالترین کاربران و تعداد «کلیک» هر سؤال متداول را میبینید. نرخ رضایت از روی دکمههای پسندیدم و نپسندیدم زیر جوابها حساب میشود. خواندن این عددها را در راهنمای میزکار و گزارشهای آیوا توضیح دادهایم.
گفتگوها و خروجی اکسل. در کارت «فعالترین کاربران» در میزکار، دکمه «مشاهده همه» را بزنید تا صفحه «کاربران فعال» باز شود. با زدن روی هر کاربر، تاریخچه گفتگویش را میخوانید. این تاریخچه فقط خواندنی است و نمیتوانید در گفتگو پیام بنویسید. دکمه «خروجی اکسل» در همین صفحه، فهرست کاربران را با نام، ایمیل و موبایلی که ثبت کردهاند به فایل اکسل میبرد. این امکان در همه پلنها هست.
ویرایش و مدیریت. برای تغییر هر تنظیمی، در «مدیریت چتبات» منوی عملیات کنار دستیار را باز کنید و «ویرایش» را بزنید. همان هفت قدم باز میشود و با زدن نام هر قدم در نوار پیشرفت، مستقیم به آن میروید. در همین صفحه با کلید کنار هر چتبات میتوانید آن را غیرفعال یا دوباره فعال کنید.
پلن و اعتبار. در بخش «مالی» پلن میخرید، آن را ارتقا یا تمدید میکنید و در پلنهای پولی با دکمه «افزایش اعتبار»، اعتبار چتبات را بیشتر میکنید. ردیفهای «هزینه پیام» در تاریخچه تراکنشها هم نشان میدهند اعتبار صرف چه شده است. هر چتبات پلن جداگانه خودش را دارد.
سؤالات متداول
برای ساختن چتبات در آیوا باید برنامهنویسی بلد باشم؟
نه. همه تنظیمات در ویزارد و با کلیک انجام میشود. تنها کار فنی، گذاشتن یک خط کد در سایت است که معمولاً از بخش کد سفارشی سایتساز یا قالب سایت انجام میشود. در وردپرس هم میتوانید از افزونه آیوا استفاده کنید که در آیوا هوشمند و بالاتر در دسترس است.
چرا دستیار بلافاصله بعد از افزودن فایل جوابش را نمیدهد؟
چون هر محتوا اول باید پردازش شود. تا وضعیت آن «اعمال شده» نشده، دستیار از آن استفاده نمیکند. کمی بعد فهرست دانش را تازه کنید و وضعیت را دوباره ببینید.
آیا میتوانم چند چتبات داشته باشم؟
بله. در یک حساب هر تعداد چتبات که بخواهید میسازید، مثلاً یکی برای سایت فروشگاه و یکی برای غرفه باسلام. فقط دوره آزمایشی مخصوص نخستین چتبات است و هر چتبات پلن جداگانه لازم دارد.
اگر دستیار جواب سؤالی را نداند چه میکند؟
حدس نمیزند. میگوید «اطلاعاتی در این باره در دسترسم نیست.» و اگر شماره پشتیبانی ثبت کرده باشید، راه تماس را پیشنهاد میدهد. سؤالهای بیربط به کسبوکار، مثل ترجمه یا حل تمرین، را هم محترمانه رد میکند.
جمعبندی
ساختن چتبات در آیوا هفت قدم دارد: معرفی دستیار، تنظیم ظاهر، افزودن دانش، ثبت سؤالات متداول، تنظیم رفتار، اتصال به کانالهای دیگر و نصب روی سایت. قدمهای ۴ تا ۶ را میتوانید بعداً کامل کنید، اما برای پایگاه دانش وقت بگذارید، چون کیفیت جوابها بیش از هر چیز به آن بستگی دارد. بعد از انتشار هم با سؤالهای واقعی آزمایش کنید و هر وقت اطلاعات کسبوکارتان عوض شد، دانش دستیار را هم بهروز کنید.
اگر محتوایتان آماده است، ساخت دستیار را رایگان شروع کنید و هفت قدم را همین امروز جلو ببرید.
